Vegano

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi
5569 n
5569 n

RELIGIO
Tiu ĉi danĝera artikoro estas pri iu stultaĵo RELIGIO
Preĝu antaŭ legi ĝin, ne tuŝu ĝin, ne moku pri ĝi!!!


"Pri 'vegano', mi dubas, ĉu estas pli bona solvo"

~ Adam Raizen pri veganoj
Irish swastika

"Nur kiu vivas bonfarte, malŝate kritikas la bonfarton"

~ Ludwig Marcuse pri veganismo

"Por ŝafo tondita Dio venton moderigas"

~ Zamenhof kontraŭ la kruela tondado de ŝafoj

"Mi ne celas alian lingvon. Mi celas nur Esperanton, kaj ĝi restu simpla, senescepta kaj lernebla ankaŭ por ĉinoj"

~ Renato Corsetti pri siaj deziroj

"ghablIjDaq yIna'moH."

~ Klingona trolo al vegano

Vegano (angle Vegan) estas ano de stelo Vego, blueta ĉefstelo en la konstelacio Liro (Lyrae). Ĝi estas unu el la plej lumaj steloj de la norda hemisfero, malproksima 8,1 parsekojn, do proksimume 26,4 lumjarojn.

Veganoj vivas ĉe Vego en konstruita vojlinio, sur kiu ili kiel eble plej rapide kuras, biciklas, naĝas, remas k.a., aŭ akiras elanon por salto. La kurvego havas ovalan formon, estas longa minimume 400 m kaj larĝa minimume 7,32 m. Per kalklinioj ĝi estas dividita je 6 kurlenoj larĝaj minimume 1,22 m. Ĉiu vegano havas propran lenon (do povas konkursi nur 6 kurantoj), nur ĉe longdistancaj kuroj oni malagnoskas la lenojn, tial sur la vego povas kuri pli multaj kurantoj.
7068 n
Vegano

[redakti] Vivmaniero

Veganoj ne manĝas ion ajn de animala deveno, inkluzive ne viandon, ne fiŝaĵon, ne laktaĵon, kaj ne ovaĵon. Veganoj vidas en la utiligo de bestoj, ekzemple por la produktado de laktoviando, ekspluaton, kiu kaŭzas suferon. La sufero baziĝas sur la mortigo de la bestoj, kiu pro ekonomiaj kaj produktaj kialoj ankaŭ en la ova kaj lakta produktado okazas. Krom la celo de suferigevito por bestoj, veganismo donas al bestoj ankaŭ la rajton je vivo, senvundeco kaj libereco.

Veganoj aĉetas plu ledajn ŝuojn, argumentante per la "granda troproduktado de ledo" kiel flanka produkto de la viando- kaj laktoproduktado, kiu ne estus malpliigita, se kelkaj ŝuoj malpli estas mendataj.

[redakti] Kial ne sufiĉas esti vegetarano?

Fariĝi vegetarano estas kutime la unua paŝo survoje al veganismo. Oni aŭdas pri tio de geamikoj legas pri tio en revuo kaj oni decidas malmultigi aŭ eĉ tute ĉesigi viando-konsumadon. Multaj unue ĉesas manĝi ruĝan viandon, poste ili rifuzas ankaŭ kokaĵo-similajn viandojn kaj fine fiŝon. Oni serĉas kiamaniere anstataŭigi la ‘mankantan’ parton de la ĉiutaga manĝo kaj bone-malbone elturniĝas. Aliaj pro sanaj kialoj devas ĉesigi la viando-konsumadon.

Ĉiel ajn, la transiro al vegetarismo jam estas tre laŭdinda paŝo: oni rekte evitas la mortigon, do suferigon de bestoj. Tamen, kiel vi legos en postaj ĉapitroj, ekzistas ankaŭ la nerekta suferigo de bestoj. Koncize (ĉar poste venos pli da detaloj): naskiĝas same multe da virkokoj kiel kokinoj, virbovoj kiel bovinoj. SED: virkokoj ne demetas ovojn, virbovoj ne ‘donas’ lakton. Ili estas kvazaŭ “kromproduktoj” de la ovorespektive lakto-industrio kaj do amase mortigataj. Ne ĉiu ledo devenas de bestoj kiujn oni ĉiukaze mortigus por la viando! En iuj landoj oni fortranĉas la felon aŭ forplukas la plumojn dum la bestoj ankoraŭ vivas!

En la lernejo, ni lernas ke kokino ‘donas’ ovojn kaj bovino ‘donas’ lakton. Tiu klarigo taŭgas por 5-jaraj infanoj. Sed adoleskantoj kaj plenkreskuloj sciu la veron! La industrio prisilentas kaj eĉ kaŝas la ĉiutagan ekspluatadon kaj amasmortigon de bestoj. Ĉu tio ne pensigas vin pri aferoj kiuj okazis en la dua mondmilito? Se oni ne agas kontraŭ tio, oni estas kunkulpa.

Konsumi lakton kaj ovojn nerekte kaŭzas la mortigon de bestoj!

[redakti] Veganoj kaj Tero

190853001 n

Unua vegano, kiu venis al Tero estis Donald Watson en 1944. Laŭ dokumento de la CIA en la jaro 2000 jam vivis en Usono 48.000 veganoj. Ĉiuj indikoj pri la nombro de veganoj estas dubindaj, simile al indikoj pri la nombro de Esperantoparolantoj.

veganoj foje estas konfuzataj kun nurfruktmanĝantoj aŭ aliaj maloftegaj subspecoj. Ĝenerale veganoj aperas en ĉiuj eroj de la tera civitanaro sed pli oftas veganoj en la anarkiisma kaj rekta randa movado kaj en politike maldekstremaj movadoj.

[redakti] Proteinoj

Ni havas la vegetaĵajn proteinojn. Sendube ili devus esti la nura kaj precipa fonto, iĝante parto de nia ĉiutaga dieto, kaj precipe dum la nokto, kiam ilia facila digestado kaj malalta enhavo de kalorioj estos fundamentaj por tenigi nian vivkvaliton.

Legumenacoj kiaj la kikeroj, lentoj, fazeoloj, azukioj, sojo kaj ties derivaĵoj kiel tofuo aŭ la tempeho, la bongusta sejtano (el cereala gluteno), kaj kompreneble la semoj kaj sekaj fruktoj kiuj kreos bonegan proteinan suplementon por nia dieto. Liberaj je saturitaj grasoj kaj riĉaj je esencaj acidaj grasoj, vitaminoj, mineraloj kaj fibroj, ili konstituas fonton de proteino kun ŝirmigaj efektoj por nia sano, preventante malsanojn (trodikiĝo, hiperkolesterolemio, hipertensio, kormalsanoj), kaj bona aliancito en la kancer-preventado.

Rizo kun lentoj, aŭ kvinoo kun tofuo donos al ni la tutan proteinon kiun ni bezonas. Tiel ni havos altvaloran biologian proteinon libera je grasoj kaj kun multaj bonaj proprecoj.

[redakti] Biologio de veganoj

Veganoj iom similas al homoj, sed estas pli verdaj kaj ŝajnas strangaj. Biologie ili pli similas al tre adaptiva fruktmanĝanto ol al ĉiomanĝanto pro siaj korpo, dentoj kaj testinaro. Ilia kapablo digesti laktozon (laktan sukeron), malkreskas kun kreskanta aĝo, inter 66% kaj 80% de la plenkreskula veganaro pro laktozomaltolereco ne povas digesti bestan lakton senprobleme.

[redakti] Veganoj pli vigle amoras ol ne-veganoj!

Ĉu vi ŝatus plibonigi vian eltenemon surlite? Simple forigu la viandojn kaj lakt(aĵ)ojn el viaj manĝokutimoj. Reklamfilmeto de PETA (anglalingvaj sigloj por “People for the Ethical Treatment of Animals”, en esperanto “Personoj por la Etika Traktado de Bestoj”); estas la plej granda organizo kiu protektas bestajn rajtojn en la tuta mondo) asertas ke veganismo -strikta vegetaranismo- estas la ŝlosilo por pli longdaŭre amori.

La filmo troveblas ĉe interreto kaj montras plurajn virojn kies amoriloj estis ŝanĝitaj al vegetaĵoj kaj fruktoj penisformaj (karoto, banano). La moto “Stay firm and fresh” (“restu firma kaj freŝa”) kaj alia ĉe la fino “Increase your sexual stamina” (“pliigu vian amoran eltenemon), “go vegan” (iĝu vegano).

Kvankam reklamaĵo montras nenian sciencan argumenton por tia teorio, estas vero ke vegana aŭ vegetarana dieto povas doni avantaĝojn al nia organismo dum la amorado. Longa konsumado de viando povas okazigi kor-malsanojn, kiuj malpliigas la eltenemon. Male, la nepoluitaj grenoj helpas la pliigon de testosterono en sango kaj plibonigas la erektiĝojn; la verdfoliaj legomoj lubrikas la sangocirkuladon kaj la vitamino C de kelkaj fruktoj altigas la spermatozoojn.

[redakti] Vegana religio

Veganoj kredas ke bestoj havas animon.

3079 n

[redakti] Kion diras la Biblio?

Romanoj 14:1-23

Sed akceptu malfortulon en fido, tamen ne por dubaj disputadoj. Unu homo kredas, ke li povas ĉion manĝi; sed alia, estante malforta, manĝas legomojn. Kiu manĝas, tiu ne malestimu tiun, kiu ne manĝas; kaj kiu ne manĝas, tiu ne juĝu tiun, kiu manĝas; ĉar Dio lin akceptis. Kiu estas vi, ke vi juĝas la servanton de alia? antaŭ sia propra sinjoro li staras aŭ falas. Li ja estos starigita, ĉar la Sinjoro povas lin starigi. Unu juĝas unu tagon pli alte ol alian, alia egale juĝas ĉiun tagon. Ĉiu homo konvinkiĝu en sia menso. Kiu observas la tagon, tiu observas ĝin al la Sinjoro; kaj la manĝanto manĝas al la Sinjoro, ĉar li dankas Dion; kaj la nemanĝanto nemanĝas al la Sinjoro, kaj li dankas Dion.

[redakti] konataj veganoj

Iĝu vegano: La bestoj ne estas manĝaĵo. Ĉiuj bestodevenaj produktoj kaŭzas suferon kaj morton, la viando, la fiŝaĵo, la lakto, la ovoj, la mielo kaj la derivaĵoj.
Aliaj lingvoj