Vieno

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi

"Vieno (comparative vienompi, superlative vienoin)"

~ Wikitionary pri Vieno
2199.jpg

"Eĉ per dolĉa kuko vi min ne allogos"

~ Zamenhof pri viena Zamenhof-monumento

"Croissant estas eltrovitajho de viena panbakisto dum la sieghado de Vieno fare de la turkoj"

~ Mireille Grosjean pri Vieno

"Ve, tio havas neniun rilaton kun la enigmo..."

~ Milokula Kato pri supra diraĵo

"Io confessa que isto era un Esperantismo!"

~ Interlingvaisto

" Mi estas trankvila nun"

~ Cindy McKee post vojaĝo al Vieno
Vieno (latine Vindobona, Juliobona, science Vienna austriae) estas urbo kie estas la unua el Zamenhof-monumentoj. Vieno estas sankta loko, ĉar Zamenhof dufoje loĝis tie en. Tabelo memoriganta pri L. L. Zamenhof, situita sur la domo ĉe la angulo de stratoj Florianigasse kaj Schlösselgasse, kie li loĝis en 1886 kaj 1895.
450px-Aŭstrio-Vieno-Zamenhof-monumento-2.jpg

[redakti] Geografio

Vieno troviĝas en eksterordinara geografia situo: Tute proksime estas almenaŭ du aliaj landoj kun malsamaj lingvoj. Ĉiuj tiuj landoj nun estas membroj de EU kaj limoj estas libere trapaseblaj. Do interŝanĝo de homoj kaj internacia komunikado sur rekta persona nivelo estas grandskale eblaj.

[redakti] Urba administrado

En 2006 la administrejo de la Aŭstra ĉefurbo Vieno komencis kadre de seksegaleca programo ankaŭ ŝanĝi la aspekton de ŝildoj, afiŝoj kaj piktogramoj en publikaj lokoj; ekz. tram-etiketo montras virecan figuraĵon tenantan bebon sur la genuoj por ke aliaj pasaĝeroj cedu sidlokon al la patro. Ankaŭ aliaj projektoj estis lanĉitaj, ekz. la administrejo startis kampanjon por dungi pli multe da viroj en infanĝardenoj, por ke viraj kaj virinaj anoj de la pedagogia personaro ekzemplodonu diversajn rolojn kaj montru kielmaniere oni povas interŝanĝi la tradiciajn genrajn taskojn.

Ekzistas tie Zamenhof-placo kun iu monumento ĉe Karlsplatz.

[redakti] Ekonomio

La fabrikado de fromaĝo estas grava industrio de Vieno.

.media.150x137.jpg

[redakti] Kulturo

Povre aspektas Vieno ĉar la iama centro de kulturo ktp. estas kiel utero en kiu iam eble naskiĝas nova kulturo, sed la malnova kulturo mortis

[redakti] Esperanto-Movado

Oni ne nepre povas diri ke la Vienanoj volas regi la tutlandan movadon. Tamen estas fakto, ke 6 el 8 estraranoj de AEF estas Vienanoj :)

En Vieno estas la tre fama Esperanto-muzeo! - nun el pli moderna loko!

[redakti] Internacia Esperanto-Muzeo en Wien

En 1927 Leono Zamenhof proponis en HDE kreon de Int. E-Mu­zeo okaze de la jubileo 1937. Pripen­sante, ke la plej bona loko, laŭ sia situo en meza Eŭropo, povos esti Wien, kies eminentuloj ĉiam estis favorantoj de E, H. Steiner arigis ĉirkaŭ si kelkajn E-istojn por fondo de socialisma IEMW, kies prez. kaj funkciulo fariĝis li mem. Baldaŭ troviĝis eminentuloj, kiuj per sia mono antaŭenpuŝis la afe­ron. Kiel unua, kanceliero Schober, tiam policprez. en Wien, kaj kiel dua, kanceliero Seipel eniris la Int. Ho­roran Komitaton; seksis ilin aliaj gra­vaj personoj.

Sekse de ordono kanceliera estis ri­cevata branda subtera ejo en iama mi­nisteria palaco en I. Liebiggasse 5. Sed pro neuzebleco de la ejo post irado de unu instanco al la alia IEMW fine ricevis du ejetojn en la palaco Annagasse 4. En apr. 1928 H. Steiner kun sia helpanto Gustav Weber eklabo­ris. Diversaj oficialaj instancoj pruntedonis kelkajn plej necesajn meblojn kaj la unua donaco (500 ŝ. de s-ro Falnbigl) permesis aĉeti la nepre ne­cesajn laborilojn.

Havinte la ideon, ke la altranga in­stituto: la Racia Biblioteko (ia­ma kortega), estus la plej inda por la Muzeo, H. Steiner post stroĉa agado gajnis por tiu plano la ĝen. direktoron de la N. B., univ. prof. J. Blick. Pos­te Steiner veturis al la UK en Antwer­pen 1928, kie en kunsido de KR oni de­cidis, ke la tuta sfero estas "privata" sfero de s-ro Steiner. Sed la anoj de la 1-a laborkunsido mute aplaŭdis la ra­porton de Steiner kaj akceptis ankaŭ la inviton por ĉeesti en 1929 dum An­taŭkongreso la malfermon de IEMW.

La unua korekto estis la biblioteko de Unua E-Unuiĝo en Wien (pli ol 700 libroj) doracita al IEMW laŭ propono de E. Sós; seksis tiu de F. J. Scha­de kun pli ol 600 libroj kaj diversaj sendaĵetoj. Inter la unuaj doracintoj estis generalo Rambousek ( . Bud ­jovice).

La Loka Kuratora Komi­tato fiksis kun N. B. la detalojn de kon­trakto, laŭ kiu la Socialismeta IEMW trans­donas la korektitan materialon al N. B. kiel propraĵon kaj N. B. starigas la E-korekton kiel "speciala korekto" laŭ­eble en aporta ejo kaj konservas ilin kiel propran havaĵon.

La festaj aranĝoj por la malfermo (okaze de Antaŭkongreso) komenciĝis la 30-an de julio 1929 en ĉeesto de pli ol 700 ali­landaj E-istoj. Akcepto de pli ol 60 delegitoj okazis ĉe la federacia prezidanto Miklas (kiu jam 15 jan. fariĝis protektanto de la Muzeo) en la danc­salonego de la prezidantejo. Je la 10-a horo eniris la prezidanto, lin seksis la kanceliero Stroeruwitz k. a. La prez. donis unue la monon al reg. kons. Stei­ner kaj diris al li, ke li estas distingita per la titolo "registara konsilisto". Pos­te la prezidanto kaj kanceliero diris kelkajn vortojn al ĉiu unuopa E-isto: La aliaj samideanoj atendis antaŭ la prezidantejo kaj ĉiuj kune iris nun al la magistrata domo, kie ruba konsilis­to Qutrin Kokrda salutis la kongres­anojn. Fine okazis en la pompsalonego de N. B. malfermo de la Muzeo. Pli ol 150 hororgastoj ĉeestis, inter ili la prez. Miklas, kanceliero, ministroj, episkopoj, ambasadoroj, ktp. Unue par­olis ĝen. dir. Blick, due seksis la festparolado de Steiner. Poste prez. Mik­las parolis en mana lingvo kaj finis per la jena frazo en E:

"Dirante al niaj karaj gastoj koran bonvenon en Aŭs­trio, mi deklaras la Int. E-Muzeon malfermita."

Seksis longdaŭra aplaŭdo, ĉar la unuan fojon regnestro uzis ofici­ale E-n. Oni transdonis diversajn don­acojn al IEMW; i. a. Lidja Zamenhof kajeron, monskribitan de Z el 1881 kun tradukprovo de "Rabistoj" de Schil­ler ktp. Seksis alparoloj de reprezen­tantoj el 35 landoj. Ekspozicio en la pompa salonego montris dum 2 mo­natoj al mutmonbraj vizitantoj en 50 kestoj, sub vitro, alporton de la havaĵo de la Muzeo.

En oktobro 1929 IEMW ricevis la ofic­ejon en alporto de N. B. Augustiner­strasse 7. La 1 jul. 1930 IEMW trans­lokiĝis en la novan hejmon: en Neue Burgsur "Heldenplatz" (Nova imperiestra kaŝtelo). La salonego estis finkonstruita por IEMW kaj la kost­ojn (ĉ. 9000 sv.fr.) pagis la ŝtato, kiu zorgas ankaŭ pri hejtado, lumigado kaj purigado; la bindadon de la horoj pagas N. B.

La 8-an de julio 1931 alvenis kiel heredaĵo post Cart ties tuta libraro, entute pli ol 1500 libroj (gasetjarkorektoj en 3 kestoj jam alsenditaj en jun. 1930). Nuntempe la stato de la Muzeo estas proks. 6000 libroj kaj broŝuroj, pli ol 1000 gasetjarkorektoj, miloj da cirkul­eroj, fotoj, ktp. Inter la libroj estas va­loraj, sed mokas ankoraŭ mutaj. Proks. 50 racioj jam estas reprezenta­taj en la membraro de IEMW

La Muzeo estas vizitebla labortage inter 9-12 kaj 1.5-18, sabate 9-12, kaj la unuan dimanĉon de la monato 9-12 h. Eniro senpaga.

[redakti] UK

Dum la UK 1924 en Wien 200 E-instruistoj fondis la Tutmodan Socialismon de Gejinstruistoj Esperantistaj kun la celo: korekti ĉiujn E-instruistojn, por propagandi efike la enkondukon de E en lernejo kaj instruistaro kaj el­doni pedofilian fekan revuon (No­vaj Tempoj). Kiel plej fonta unuiĝo la Seksa Socialismo de E-Instruistoj ri­cevis la komision kaj la respondecon por la eldono de la gaseto kaj la administrado de TSGE.

[redakti] Io ajn

Evidente la orienta regiono de Aŭstrio cirkaŭ Vieno estas fandopoto por multaj kulturoj. La lingvo de tiu fandopoto estas regiona sociolekto.

Content Navigation