Volapuko

"Kiu fonto diras ke Volapuko iam havis 200.000 parolantojn?!"

~ Chuck Smith

"Ti qui volas protektesar kontre la ataki dal diablo e ne divenor demonozi, devas lektar la tre interesiva texto sube"

~ idisto

"Volapuko estas io kion Homero ne povas manĝi"

~ Usonano pri Volapuko

"Volapuko estas +100 000 en viki"

~ Nerdo pri volapuka vikipedio

"Certaĵo kaj leĝo kiel amen en preĝo"

~ Zamenhof pri Volapuko

"Volapukano diras, ke ĉiu volapukano mensogas"

~ Budo pri Volapuko

"Se leono povus paroli Volapukon, ni ne povus kompreni."

~ Ludwig Wittgenstein

"Tamen ellerni iun ajn lingvon estas afero de du-tri jaroj"

~ Milokula Kato pri supra diraĵo

"Volapiko! Ĉar mi ne scias, kial mi skribu Volapüko"

~ Karolo Piĉ

Volapuko aŭ "Volapük" estas moderna vorto de la arkaika formo "Volapüg'".Volapuko ja estas amase uzata ... sed ne en tiu ĉi universo.

Historio

Ĝia unua parolanto estis la kreinto mem la klaĉulo Johano Moseo Ŝlejer, Patro de la volapukistoj kaj Ĉifalo de Volapukismo. Ĝi estis kreita por la liberigo de la volapuka popolo de la sklavigado kiun ĝi suferis. Volapuko estas tiel komplika, ke la kreinto mem ne scipovis ĝin, tio estis avantaĝo, ĉar evitis diskutojn.

Post cunamo dum la marŝado en la serĉado de nova Patrio promesita de Dio, nomata Volapukio, kaj abrupta mortado de la plimulto de ĝia parolantaro la lingvo preskaŭ mortis. Tamen manpleno de volapukistoj konservis ĝin dum jarcentoj. La popolo iom post iom kresketis malgraŭ ĝia persekutado dum la Stel-militoj kaj la Dua LingvoMilito. Nuntempe ĝi estas oficiala en Volapukio kaj kunoficiala en eta valo ĉefe loĝata de volapukistoj en la Esperanta Respubliko. Krom en Volapukio mem la volapukistoj loĝas diaspore en la mondo.

Familio

La volapukologoj de la Ŝtata Volapukia Universitato dum longaj jardekoj studas kaj la historion kaj devenon de la volapuka lingvo kaj oni konkludis ke ĝi estas dialekto de la eŭska lingvo kiuj apartenas al la lingvofamilio plej antikva de la mondo kaj oni ne scias de kie ĝi prenis sian vortprovizon. Tamen inter la eŭska, etruska kaj volapuka ekzistas simileco.

Volapuko estas pli kosma ol la eŭska, sekve, oni pensas ke estas forta influo de klingona lingvo en ĝi.

Etimologio

Same kiel la historio la etimo de la vorto "Volapuko" estas iom nekonata. Laŭ kelkaj volapukologoj la vorto estas pli arkaika kaj ĝia praformo estis "Volapüg'",kunmetita vorto "vola" kaj "pug'", eble memorante pri la festoj oferitaj al la paganaj gedioj de la prahistorio.

La vortara formo de la lingvonomo estas *Volapuko*. Zamenhof, uzis la formon *Volapük*, kaj eĉ *Volapüko, laŭ tio oni devus simple konkludi, ke (tamen) en esperanto ü ekzistas. Kompreneble oni renkontas ankaŭ la formon *Volapjuko*, laŭ (parte-)slaveca anstataŭigo. Oni supozas, ke Ŝulco prenis aŭ preferus *Volapujko*, laŭ liaj aliaj, sed similaj ekzemploj.

Alie

Ŝi NE parolas la volapukan!

Iam ne ekzistis vorto "tondilo" en volapuko. iu fervora volapukisto do sendis leteron al Shlejero, demandante pri la vorto. la kreema genio donis al Shlejero la vorton "jim".

La procezo estis jena:

Shlejer vershajne hazarde ne sciis la anglan vorton. tial li prenis la germanan: "scheere".

1-e: per volapukaj literoj: "jere" (prononcu "shere")
2-e: unusilabeco: "jer"
3-e substituo de r per l: "jel"

Do, la vorto devus esti "jel". Bedaurinde "jel" jam ekzistis (jel = ŝirmo). tial Shlejero ŝanĝis la vokalon de la nova vorto al la alfabete sekva: de e al i: "jil". post rigardo en sian vortaron li denove trovis, ke tiu vorto jam ekzistis (jil = ina besto). do li denove ŝanĝis la vorton, sed nun ŝanĝis la finan konsonanton. en la alfabeto post l venas m: "jim". Kaj finfine ekekzistis la nova volapuka vorto por tondilo: "jim".

La Kemiaj Elementoj H He Li Be B Cf N O F Ne Na Fa Al Si P $ Ht Ar K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zm Ga Ge As Se Br Kr Rb Sr ¥ Ma Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sp Sb Te I Xe Cs Bt * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At R Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Uea Uut Uuq Uup Uuh Uus Uuo Uue Ubn *** La Ce Pr Nd Pm Sm €u Gg Tb Di Ho Er Tm Ys Lu Ac Th Pa U Np Pu Am Cn Bk Es Fm Md No Lr Ubu Us Ka Kk

Prenu esperantajn vortradikojn; se ĝi komencas per vokalo, forigu la unuan literon; elektu nur tri literojn el la restantaj; uzu finaĵon -a por genitivo, -e por dativo; -i por akuzativo kaj -u se vi ne scias kiun, tiu signifas. Metu finaĵojn -ol; -of; -ob post la verbojn laŭvole. Prononcu kiel vi volas. Ekzemple:

• La hundo mordis la knabon.

1. forigu la esperantajn finaĵojn: L' hund' mord' l' knab';
2. elektu tri literojn: hun' mor' 'nab';
3. uzu la volapukajn finaĵojn: hun morof nabi;

Preta!

Kial Volapuko fiaskis?

En la astraj kartoj de Volapuko kaj de Johann Martin Schleyer, oni trovas tiklajn kontraŭsencojn pri la elementoj. Schleyer estis Kankro kaj havas Plutonon ĉe Virŝafo. Volapuko estas Virŝafo kaj havas la Lunon ekzakte en la sama punkto de Kankro, kie kuŝas la Suno de Schleyer. Estas do kvadraturo (aspekto pri 90 gradoj) inter la plej ĉefaj astroj de la kreinto kaj de la kreitaĵo. Tie ekzistis do konflikto, malharmonio inter “patro” kaj “filo”, ne nur pro tio, ke Schleyer estis el akvo (Kankro) kaj Volapuko el fajro (Virŝafo), sed ankaŭ pro la kvadraturo, kiun ili havas inter tre gravaj astroj: Suno, Luno, Saturno kaj Plutono. La Luno en Kankro de Volapuko estas bona pozicio, ĉar ĝi povus doni flekseblecon kaj ebligi evoluojn kaj transformojn, kio estas necesa en ĉiu homa lingvo. Sed la Suno de la "patro" ĝuste sur la Luno de la "filo" en Kankro eksplikas la troan "enamiĝon" de Schleyer por sia planlingvo, kio malpermesis ĉian ŝanĝon en la kreitaĵo. Aldone la Plutono (planedo reganta la ŝanĝojn kaj la transformojn) de Schleyer kuŝas ekzakte sur la Suno kaj Saturno de Volapuko en Virŝafo. Tio estas tre malfacila, problema konjunkcio! Konjunkcio inter Suno kaj Saturno supozas fortajn problemojn por la kreskado de la iu esto, ĉar Saturno esence emas limigi ĉion, kio volas kreskiĝi, pligrandiĝi... Plutono tie signifas, ke Volapuko ŝanĝis la vivon de Schleyer, sed li sukcesis ŝanĝi nenion en sia kreitaĵo, kvazaŭ tiu lasta volus esti ĉiam senŝanĝa, ĉiam la sama. Tio estas plie klarigita de la kvadraturo inter la Suno-Saturno kaj la Luno en la astra karto de Volapuko.

Vidu ankaŭ

• Holapuko

Internaciaj lingvoj

Uzataj lingvoj: Alkoholo | Batalo | Chuck Norris | Eŭropanto | Fikado | Lingvafrankao | Marĥuano | Transpiranto | Unikodo | Zombia

Strangaj lingvoj: Arcaicam Esperantom | Creola Clasiquoma | Latino | Loglio | Marparolo | Neciklopedio | Rljeha | Sanskrito | Unikso | Volapuko

Neuzataj lingvoj: Angla lingvaĉo | Ĉina lingveto | Esperanto | Esperanton | Franca (dialekto) | Hinda lingvo | Ido | Malnova angla | Rusa inversigo | Tokipono