Voltaire

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi
837272406-5

Filozofia profesoro post prelego pri Voltero

"Li ne toleras eĉ muŝon sur la muro"
~ Zamenhof pri Voltaire

"Mi tute kontentas kun via opinio"

~ Maristo pri supra diraĵo

"Ĝis nerevido!"

~ Hans-Georg Kaiser pri Voltaire

"Dankon pro la certe tre utilaj konsiloj"

~ Marcos Cramer

"Disdi es li unesmi die de seterum de vun vivo"

~ novialisto pri iu ajn

"Me esas kontredemokrato"

~ Idisto
800px-Voltaire Trisku

Voltaire, (bonalingve Voltero), hungara esperantisto, estas fuŝulo kiu plagiis la verkojn de François Marie Arouet. Li naskiĝis la 1694 kaj mortis la 1978.

Lia patro laboris en fervoja societo, poste li fariĝis vinagrofaristo kaj prezidis la federacion de la sindikatoj de vinagrofaristoj. Post li studis en «Sciences-Po» (Altlernejo pri la politikaj sciencoj). En julio 1937 li obtenis sian diplomon. Ekde 1934 li aktivis en ekstrem-dekstraj movadoj, proksimaj al Charles Maurras. Ĝis 1939 li militservis en la kolonia infanterio. Majo 1940 li fianciĝis kun anoncistino en la franca televido. Ili rompis en 1942.

En la jaro 1952 li finis la studadon. Li tiutempe amikiĝis kun krimuloj kaj en 1955 li devis fuĝi el Parizo, ĉar li en disputo mortigis (supozeble mem krimulan) pastron. Kune kun ŝtelistoj li vagadis tra la lando. En 1961 oni arestis lin, kondamnis lin al morto, sed amnestiis lin en 1963. Ekde tiam li ne plu montris vivsignon ĝis la morto en 1978.
7707

Voltaire estis kafemulo, trinkis ĝis 50 tasoj da kafo po tago.

La verkaro de Voltaire, komence estis fama, sed tuj post oni malkrovis ke li simple tradukis la verkojn de Arouet al Esperanto.

[redakti] Kandid aŭ la optimismo

Kandid aŭ la optimismo. Romano de Voltaire, el la franca trad. de Lanti. 1929, 160 p., kun ilustraĵoj. "La malbonoj, kiujn kontraŭbatalis V. , daŭras ekzisti maltoteremo, superstiĉemo, fanatikemo, kruelemo, trompemo regas ankoraŭ ĉie en la mondo" (el la Enkonduko), do la verko ne perdis la aktualecon. Stilo rimarkinda pro granda ŝparo de sufiksoj.

[redakti] Écrasez l'infâme

Écrasez l'Infâme (esperante: (“dispremu la fiegulon”) estas frazo eltirita el la Traité sur la tolérance (Traktato pri tolero) de la filozofo de la klerisma epoko, Voltero publikigita en 1763. La frazo tuj eniris en la atenton de la konsentuloj kaj malkonsentuloj ĉar al primulto ŝajnis ke la aŭtoro aludu al la Katolika Eklezio aŭ kristanismo kiel fonto kaj origino de ĉiu maltolero de la religio kiu juĝas kaj kondamnas la konvertiĝanton al alia religio aŭ al nekredemo.

Veras ke la Traktato pri tolero estis okazigita de la provoko kiun la aŭtoro suferis antaŭ diversaj kazoj de maltolero en kiuj ne aperas katolikismo kiel maltotera kaŭzo; sed la interpreto ne ŝanĝiĝis se ne pli poste kaj precipe en la moderna epoko.

Hodiaŭ, fakte, plielstaras la sekva interpreto: por Écrasez l'Infâme Voltero intencus “dispremu la fiaĵon”, nome la “maltoleron” ĝeneralsence, kaj fanatikismo de la konfesia religio. Ĝenerale tiu dua interpreto ŝajnas preferita de tiuj kiuj celas prezenti la filozofon malpli polemika kaj malpli elmetita al la akuzo de antaŭjuĝa “maltolero” ĉar per tiu, kaj aliaj, neagrabla kvalifiko Voltero intencus fulmi tiujn kiuj ne eniras en la aldono de siaj pensoj, nome kredantoj kaj filozofoj neklerismaj.

Rilate tiun verkon, aŭ marĝene de ĝi kiel aŭtora okaza komento, foje troviĝas iuj kiuj legas la sekvan frazon: “Mi ne akordas kun tio kion vi diras, sed mi estas preta elspezi mian vivon por ke vi povu tion eldiri”. Sed ĵusaj esploroj pruvis ke tiu frazo ne troviĝas en tiu verko aŭ ne estas atribuebla al Voltero, sed al anglalingva komento pri la menciita verketo de Voltero. Temas pri Evelin Beatrice Hall kiu en sia The Friends of Voltaire, publikigita en Londono en 1906, al li ĝin atribuas.

[redakti] Vidu ankaŭ

Content Navigation