Vortordo
El Neciklopedio
Jen artiŝoko pri gramatiko de Esperanto! Franda!
(-.-)Zzz
"Enspezo postulas elspezon"
~ Zamenhof montrante kutiman vortordon
Regula SVO vortordo estas pova ilo por eviti ambiguecojn, precipe pri subjekto kaj objekto. Tion uzante, oni bezonas nek akuzativajn finaĵojn malfacilajn, nek konfuzajn prepoziciojn kiel "na". La ilo estas multe uzata en la du plej facile lerneblaj lingvoj de la mondo, la angla kaj la ĉina, kaj ankaŭ en la plej populara lingvo de la mondo, Ido.
Enhavo |
[redakti] Baza principo
La baza principo estas ege simpla. La verbo estas en la mezo. Antaŭ la verbo troviĝas la subjekto. Post la verbo la objekton ni trovas.
[redakti] Ekzemplo el la angla
Ni rigardu mallongan diraĵon el la angla
Time flies like an arrow.
Por analizi, ni unue devas trovi la verbon en la mezo –
| like | (ŝatas) | la verbo |
| Time | (tempo) | antaŭ la verbo, do parto de la subjekto |
| flies | (muŝoj) | antaŭ la verbo, do parto de la subjekto |
| an arrow | (sagon) | post la verbo, do la objekto |
La signifo do estas...
"La tempo-muŝoj (speco de usonaj muŝoj) ŝatas sagon."
[redakti] Eĉ pli simpla ekzemplo el Ido
La Idisto Louis de Beaufront skribis artikolon kun la titolo
La linguo supleanta Ido
Jen la analizo –
| supleanta | (anstataŭanta) | la verbo |
| La linguo | (la lingvo) | antaŭ la verbo, do la subjekto |
| Ido | (Idon) | post la verbo, do la objekto |
La signifo do estas, "La lingvo, kiu Idon anstataŭos".
Do ni tuj komprenas, ke la artikolo temas pri Tokipono.
[redakti] Demokratia severeco kaj totalisma libereco
Grava temo por nuntempa lingvascienca diskuto estas la kontrasto inter la demokratia severeco de la angla vortordo kaj la totalisma libereco de la rusa.
Vidu ĉefan artikolon pri rusa inversigo.
[redakti] Vidu ankaŭ
