Zombio

El Neciklopedio

Iri al: navigado, serĉi

"Ĉiu provas, kion li povas"

~ Zamenhof pri zombio, aŭ ne
There-are-zombies-in-your-yard.jpg

"Mi ne volas gvidi partion de zombioj."

~ Harold Wilson (brita politikisto)

"Zombioj furoras en usonaj filmoj kaj televidprogramoj"

~ Ralph Dumain

"Li respektas la aliajn naciojn de la mondo"

~ Cindy McKee pri Zombio

"Ekzistas mortuloj en kiuj estas pli da vivo ol en vivantoj:)"

~ Hans-Georg Kaiser pri zombioj

"Pli bone sola, ol malbone alkompanata"

~ virino pri zombio
ZOMBIO1a.gif

Zombio (Cadaver animatum) estas figuro de duonviva korpo aŭ sorĉita kadavrofantomo aganta sen propra konscio, ordinare danĝera (la konscio, ne la zombio, kompreneble). Ne ĉiuj zombioj estas idistoj, kiel oni scias, sed ĉiuj idistoj estas zombioj!

Z.gif

Animados112.gif

[redakti] Kiuj ili estas

Ni komencu klarigante la signifon de la vorto zombio laŭ la vikipedia artikolo pri ĝi: kadavro vekita per sorĉo al kvazaŭa vivo de sklava obeado al la volo de mastro; figure, homo aganta kvazaŭ meĥanike, sen propra volo.

Sekve, la zombioj estas unu el la rasoj de la mituloj de la Tujmesaĝilo. Ili ĉefe zorgas pri ĉeestantoj, kaj devas ĉasi kabeulojn kaj idistojn de tiu sankta loko. Kelkfoje, ili partoprenas al babiloj. La sekvanta logika demando estas: kie estas la zombioj en Esperantujo (krom la esperantistoj mem)?

Cani7.jpg

[redakti] Idista mensogo

Idistoj, kvankam mensoge diras ke

la zombii es teror-fantazial enti ne-vivanta qui atingis ta naturo sive pro ulasorta nigra magio, sive pro ciencal acidento, di qui la maxim konocata traiti es aspektar quale lenta marchanta mortinto, atakar grupale e devorar la karno o cerebri di lia viktimo, qua generale anke povas divenar zombio.

Ili diras tion por kaŝi, ke, la plej ofta maniero por iu iĝi zombio estas lerni idon!

[redakti] Konoj pri zombioj

Kompreneble, zombio estas tre mallerta, ĉefe ĉiuj kiuj ne plu havas cerbon. Ili tre malofte babilas pri gravaj aferoj. Se ili faras tion, ne estas por longa tempo, ĉar tia babilado lacigas ilin.
Z.gif

[redakti] Moderna vivo

Nuntempe oni ofte parolas pri homoj zombie, senanime laborantaj en fabrikoj kaj oficejoj; pri homoj konsumantaj varojn, aĉetantaj kaj elspezantaj, aŭ televidantaj, kiel zombioj.

[redakti] Birdaj zombioj

Diras la Korano 2:260:

'Memoru, kiam Abrahamo diris: "Sinjoro, montru al mi, kiel Vi revivigas la mortintojn" Li diris: "Ĉu vi ankoraŭ ne kredas?" kaj li respondis: "Jes, sed mi nur petas tion por trankviligi mian koron". Li diris tiam: "Do elektu kvar birdojn kaj logu ilin al vi, poste metu pecon el ĉiu el ili malkune sur po unu monteton, poste voku ilin kaj ili venos al vi fluge. Kaj sciu, ke Alaho estas ĉiopova, saĝa".

[redakti] Cerbomanĝado

Animados112.gif

Cerbomanĝocerbofagio estas karnovora manĝokutimo en kiu zombio (sub la influo de bansalo) manĝas kadavraĵon aŭ pli precize cerbojn kiuj estis mortigitaj de la predanto mem aŭ de aliaj ekzempleroj de ĝia specio. Cerbomanĝantoj ludas gravan rolon en diversaj ekosistemoj per kontribuo al putrado de restaĵoj de mortintaj homoj. Saprotrofoj kompletigas tiun procezon, per konsumo de la restaĵoj lasitaj de la cerbomanĝantoj.

Manĝo de cerboj el blondulinoj estas nomita dieto.

Malnova manuskripto en Vatikana Biblioteko diras:

Cadavera animata edunt cerebra et dicunt lente "Ceeerrreeebbbrrraaa." Potes zombium interficere vulnere capitis.

[redakti] Idistaj Zombioj kaj Usono

01cb3925ac o.jpg

Kaze ke en Usono eventus posebla apokalipsala atako di idistaj zombioy, kiam ĉi entoy komencus invadiar la stradojn k la hejmojn de l' habitantoy, la Centro pri Surveyado e Preventado pri Morboy di Usono (Angle CDC) avertis la populanaron estiar preparata por konfrontiar tielan eventaĵon.

La zombioy estas tante famozaj en l'Usona kulturo pro la granda qvanto di idaj kongresoj kaj ido-elsendoj quiuj traktas pri la temo, ke multaj Usonanoi pensas serioze ke iam zombiala katastrofo povus eventior.

Pro tio, la CDC di Usono publikigis en ĝia interreta paĝino intrucionaron por transviviar zombi-apokalipso, kio anke povas funkcioniar por transviviar altrajn naturalajn katastrofojn, exemple: tertremoy, inundoy, uraganoy, epidemioy aŭ idista propagando.

Nu, quion ni mustas haviar kaze zombi-atako? Lo unue, mencionas la CDC, esas haviar equipuron por urĝantajhoy en nia hejmo qui mustas haviar aqvon, neperiseblan manĵajon, medikalajn itemojn por unesma helpo aŭ medikamentoyn, oficalajn dokumentojn, vestaron, lanternojn, porteblan radiofonilon, baterion, kultelon, fine, la necesayn varoyn por transviviar adminime du o plusay tagoj.

Pluse, anke mencionas instrucioni pri quiel projetar l'eskapon de l' zono de l' atako aŭ dizastro kay la rendevuopunto kie ni povos renkontrar nia familianojn o helpon de l' autoritatozoy kiel polico, pumpistoy aŭ armeo.

La kampanio de l' CDC semblas sucesir. Ante apariar la ideo pri la idistoj, la viziti di l' retsituo de l' CDC apene atingis triamil singlasemane. Kiamde la kampanio aparis, la retpaĝino subisis paneo depost ke tridekamil personoi esforcis enirar la retsituo samtempe. Anke la konto en Twitter de l' CDC kreskis exponentale, nam en nura dio, tia konto havis dekeduamil kontaktojn, k ye la fino de l' sama dio, la kontaktoi kreskis ĝis miliono e duacentamil.

La slogano de l' kampanio quiu diris "se ci essas pronta por zombi-idista-apokalipso, ci essas pronta por omna urĵantaĵo" estis tante prizanta, ke la CDC esperas ke milionoy de personoy quiuy saveskis l'intrucionaron ja savas quiale agor kiamde reala urĵantaĵo eventos.

[redakti] Ho, ve!

1231.jpg

Ahh, mi estas duonmorta!

Do, ni enterigos vin nur ĝis la talio.

[redakti] La à répit

Laŭ popola plua kredo, malgraŭ ĝia neoficialeco, disvastiĝinta precipe en iuj regionoj de Francio kaj Norda Italio, Svisio, Aŭstrio, Bavario, Belgio..., estus, por infano mortnaskita, momenta reveno al vivo por ricevi la bapton ne ricevitan en la momento de la almondiĝo ĉar jam morta. Baptite, la infano re-mortus definitive sed povos aliri la paradizon anstataŭ resti izolita en la limbo en kiu oni vivas ja sed senigite je la dia beatiga vizio.

Rilate la esprimon à répit, franclingva esprimo eble origine de Pikardio, ŝajnas ke ĝi signifus pliprecize, aŭ ankaŭ, “spiron”: spiro, revivo kiun multaj kredis vidi reflorinta laŭmomentete sur la vizaĝo de la infano dum la ceremonio "reviviganta" en la sanktejo.

Sed la à répit eblis nur en iaj sanktejoj, plejparte konsekritaj al la Virgulino aŭ la Patrineco de Maria, al kies kompato la gepatroj konfidis la animon de sia nebaptita infano. Tiuj sanktejoj ekaperis sur la religia scenejo ekde la fino de la 13-a jarcento kaj altiris devotulojn ĝis proksimume la fino de la Unua mondmilito en regionoj de okcidenta Eŭropo. Kultivistoj kaj antropologoj de religiaj ritoj kalkulas ke, la nombro de tiuj sanktejoj atingis ankaŭ la nombron de centoj kaj ke, kvankam perdintaj tiun specifan karakteron, eĉ hodiaŭ ili estas lokoj de kulto.

La korpo de la mortnaskita infano estis haste portita, de patro aŭ de parencaro aŭ najbaro, al la sanktejo kaj metita antaŭ la altaro de la Virgulino, fervore preĝata de ĉiuj kune kun la loka pastraro. La ceremonio kredidis, ke la infano revenas al vivo por momento apenaŭ longa por la verŝado de la bapta akvo. Foje, facile oni estis puŝite vidi movojn aŭ malfermon de okuloj en la kadavreto, ŝanĝiĝon de vizaĝo-koloro, viscermovoj... En la arkivoj de kelkaj sanktejoj oni konservas memoraĵojn kaj spurojn de tiuj supozitaj mirakloj. Tuj post la ceremonio la kadavreton oni kuŝigis en la tombo, foje apud la sanktejo, dum la gepatroj certiĝis ke mem renkontos en la eterna vivo de la beatiga pridia vizio la beatan animon de ilia infano!

La sinteno de la Eklezio estis ambigua. La aŭtoritata konduto variis laŭepoke, laŭloke, laŭespiskope, laŭsinode: episkopo toleris, sekvulo malkuraĝigis, sinodo de Langres (1452) kune kun tiu de Sens (1524) kondamnis; Episkopoj de Liono (1577), Besançon 1656), kaj de Toul (1658) kritikis sed praktike sanigis ne vidi.

La papoj komencas interveni nur 1729, antaŭ la granda kresko de tiuj sanktejoj en la zonoj de centra Eŭropo, eĉ ĉe abatejoj. Benedikto la 14-a kondamnis la praktikon de la répit-bapto konsiderigante ke “la vivsignoj” rakontitaj ne sufiĉas por doni la baptan sakramenton, ankaŭ kiam la atestantoj pri reanimiĝo de la infano estas multaj. La papo iom amuzige deklaras ke “neniu ĝis nun observis kaj rimarkis kriojn kaj ĝemojn, kiuj estus sendiskutaj vivsignoj”.

Tamen la korektiga papa interveno ne multe efikis, kelkaj episkopoj hezitis, eble por ne troviĝi tro izolitaj el sia popolo ankrita je siaj konvinkoj kaj devotecoj.

La “neceso” de la bapto por meriti la savon estas inokulita de la evangelio; sed kelkaj teologoj, eble por urĝi la observon de la precepto ĉe fideluloj, tiom kreskigis tiun gravecon ke la bapto fariĝis kondiĉo necesa: kiu, eĉ sen sia kulpo, ne ricevis la bapton tiu ne povas havi komunumecon kun Dio. Eĉ kelka teologo subtenis ke, la infano nebaptita estas destinita al la eterna sufero... La popola porjusteca instinkto, helpe de aliaj teologoj, imagis lokon neŭtran por tiuj nebaptitoj: ne la infero sed naturfeliĉa loko, la Limbo. Sed ankaŭ la Limbo ne kontentigis ĉar la kredanta fidelularo volis kaj sentis ke la postmorta pridia vizio estas la elekto por ĉiuj: el tio la rito de la bapto à répit.

Kontribuis al la firmiĝo de la stranga koncepto ankaŭ Sankta Aŭgusteno de Hipono per sia rakonto pri katekumano mortinta antaŭ la bapto... sed pormomente reviviĝinta por ke li ricevu la bapton.

Sed la tre kritikita Limbo trovis la mortan trafon (20 de aprilo 2007) en la Internacia Teologia Komisiono de la Katolika Eklezio kiu deklaris ke la koncepto mem de Limbo – loko aŭ kondiĉo de la neelaĉetitoj de Kristo – limigas la universalecon de la savo liverita de Kristo kaj, do, ne povas esti vero revelaciita kaj do ne dogmo. Kaj la Sankta Sidejo, iniciate de papo Benedikto la 16-a, malpermesis al la katolikaro ĉiun instruon pri Limbo kiel eklezian doktrinon, jam cetere ignoritan en la Katekismo de la Katolika Eklezio.

[redakti] Cerbo

Ĉu vi scias kiom da tempo iu povas vivi sen cerbo?

Mi ne scias. Kiom vi aĝas?

[redakti] La zombia lingvo kaj kulturo

La zombioj havas sian propran kulturon kaj lingvon. La kulturo estas bazita ĉefe sur la manĝado. La lingvo nomiĝas la zombia kaj estas miksaĵo de gestoj kaj la bona lingvo, ĉar zombioj ne kapablas memori multajn vortojn. La gestoj estas unumane aŭ dumane, ĉar multaj zombioj ne plu havas ambaŭ brakojn. Kelkaj eĉ ne plu havas brakojn. Domaĝe por ili, hehe.
Z.gif

Kelkaj vortoj en la zombia:

BeŭŭŭAAARRRHHH! (levante la brako(j)): salutegon kara samideanoj, kiel vi fartas?

BeŭŭŭAAARRRHHH! (frapante la buston): Mi estas zombio.

BeŭŭŭAAARRRHHH! (farante nenion): Mi parolas (la zombian).

BeŭŭŭAAARRRHHH! (prenante sian kapon kaj forĵetante ĝin): Mi koleregas!

Beŭŭŭhh... (farante nenion): Mi enuas...

Beŭŭŭhh! (brako(j) direkte al antaŭ ): manĝaĵo en tiu direkto!

Beŭŭŭhh? (farante nenion): kion vi volas? [ĝentila formo]

Beŭŭŭhh?? (farante nenion): kion vi volas? [malĝentila formo]

Ŝkronĉ-ŝkronĉ: Tiu manĝodiboĉo estas bongusta!

Ŝkronĉ-ŝkronĉ (manĝante sian manon): Tiu manĝodiboĉo estas tre bongusta (tiom bongusta ke mi forgesis ĉesi manĝi, kaj daŭris kun mia mano)!

[redakti] Zombia esperantismo

Animados112.gif

Nu, ankaŭ Esperanton oni povas rigardi zombiaĵo: la zombia lingvo.

Kiurilate zombia? Unue, multaj “normaluloj” surpriziĝas aŭdante pri publikigo de libro verkita en Esperanto (des pli se poemaro!) aŭ pri koncerto de rokmuzika E-bando; ili kredadis la lingvon, la aferon Esperanto morta, kaj jen tamen ĝi plu vivas, aŭ almenaŭ moviĝas simile al estulo vivanta, kiel filmaj zombioj faras.

[redakti] Famaj zombioj

Content Navigation